السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)

259

البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)

9 - ابن ابى داود و ابن انبارى از ابن شهاب نقل مىكنند كه وى گفت : به ما رسيده است كه قرآن بيشتر از آن چه در دست ماست ، نازل شده بود ولى علما و قاريان كه حافظ قرآن بودند ، در جنگ يمامه كشته شدند و در نتيجه قسمت زيادى از قرآن كه نوشته نشده بود ، به دست ما نرسيد . « 1 » 10 - عمر از عايشه نقل مىكند كه وى مىگفت : اين آيه نيز جزء آيات ديگر قرآن بود : « عشر رضعات معلومات يحرمن » « 2 » سپس اين آيه با آيه « خمس ( 1 ) - معلومات » نسخ شد و هر دو آيه حتى بعد از در گذشت رسول خدا ( ص ) نيز تا مدتى در كنار ساير آيات قرآن خوانده مىشد . « 3 » 11 - مسور بن مخرمة نقل مىكند كه عمر بن عبد الرحمن بن عوف گفت : آيا تو نيز آيهء « ان جاهدوا كما جاهدتم اوّل مرّة » « 4 » را در قرآن پيدا نمىكنى همان‌طوركه ما پيدا نمىكنيم ؟ ! عبد الرحمن در پاسخ عمر گفت : اين آيه نيز مانند آيات ديگرى از بين رفته است . « 5 » 12 - ابو سفيان كلاعى مىگويد : مسلمة بن مخلد انصارى روزى به آنان گفت : از آن دو آيه‌اى كه جزء قرآن بوده ولى در قرآن ضبط نشده است ، به من خبر بدهيد ! هيچ‌يك از آنان حتى ابو الكنود سهد بن مالك نيز كه در ميان آن‌ها بود ، نتوانست آن دو آيه را بخواند ، ابن مسلمة اين دو آيه را خواند : « انّ الّذين آمنوا و هاجروا و جاهدوا فى سبيل اللّه باموالهم و انفسهم ألا ابشروا انتم المفلحون . و الّذين آووهم و نصروهم و جادلوا عنهم القوم الّذين غضب اللّه عليهم اولئك لا تعلم نفس ما أخفى لهم من قرّة أعين جزاء بما كانوا يعملون » « 6 » و باز با اسنادى چند آمده است كه دو سوره به نام سوره « خلع » و سوره « حفد » در مصحف ابن عباس و ابى بن كعب وجود داشته كه از آيات آن دو سوره است : « اللّهمّ انّا نستعينك و نستغفرك و نثنّى عليك و لا نكفرك و نخلع و نترك من يعجزك . اللّهمّ ايّاك نعبد

--> ( 1 ) همان ، 2 / 50 . ( 2 ) ده بار شير خوردن كه معلوم و حتمى باشد نشر حرمت مىكند . ( 3 ) صحيح مسلم ، 4 / 167 . ( 4 ) اگر جنگيديد ! همان‌طوركه دفعه اول جنگيديد . ( 5 ) اتقان ، 2 / 42 . ( 6 ) كسانى كه ايمان آوردند و هجرت كردند ، در راه خدا با جان‌ها و ثروت‌هاى خويش جهاد نمودند ، مژده باد بر شما كه رستگارانيد . و كسانى كه به آنان جا دادند و كمكشان نمودند و در برابر افراد مورد غضب خداوند از آنان دفاع نمودند ، آن‌ها كسانى هستند كه هيچ‌كس نمىداند چه نعمت‌هايى كه سبب روشنايى چشم است براى آنان آماده گرديده است ؛ اين نعمت‌ها ، جزا و پاداش اعمالى است كه آن‌ها انجام داده‌اند . اتقان ، 2 / 42 .